คิดบวกเกินไปก็มีปัญหาได้

“ใครที่ไม่เจอเรื่องเครียดถือว่าผิดปกติ” นายแพทย์อภิชาติ จริยาวิลาศ จิตแพทย์ชำนาญการประจำ ร.พ.ศรีธัญญา และจิตแพทย์ที่ปรึกษา ร.พ.บำรุงราษฎร์และ ร.พ.เวชธานี เกริ่นให้ฟังก่อนจะคุยเรื่องสุขภาพจิตของคนไทย เพื่อชี้ให้เห็นถึงสาเหตุและหนทางเยียวยา ซึ่งผู้ใกล้ชิดสามารถช่วยได้

“มนุษย์ทุกคนต่างมีปัญหาที่ต้องคิดหาทางแก้ให้ดีขึ้น นี่ต่างหากเป็นเรื่องปกติ” จิตแพทย์ผู้ชำนาญการสรุปและอธิบายเพิ่มเติมว่า ทุกคนไม่ว่าจะร่ำรวยเป็นมหาศาล หรือยากจนข้นแค้นเพียงใดก็มีความเครียดและปัญหาด้วยกันทั้งนั้น คนมีเงินก็มีปัญหาในแบบคนมีเงิน คนไม่มีเงินก็มีปัญหาในแบบคนไม่มีเงิน เพราะทุกคนทุกอาชีพต่างมีสิ่งหนึ่งที่เหมือนกัน คือ ความเศร้า ความทุกข์ และความสุข แต่ต่างกันเพียงแค่ตัวเลขเงินในบัญชีเท่านั้น
คุณหมอ ยกตัวอย่างคนไข้ที่เป็นมหาเศรษฐีหลายหมื่นล้าน แต่ต้องมาปรึกษาจิตแพทย์ นั่นย่อมแสดงว่าวัตถุที่เขามี ไม่อาจทำให้เขามีความสุขได้ เช่นเดียวกับดาราบางคนที่มาปรึกษา เพราะเกิดข่าวคราวที่ไม่ดีกระทบต่อภาพลักษณ์ของเขา ซึ่งมันส่งผลกับงานที่เขาทำย่อมเกิดความเครียดเป็นเรื่องปกติ ดังนั้นการช่วยแก้ไขความเครียดในแต่ละคนก็ต่างกัน ยกตัวอย่าง คนทำงานที่เดียวกัน สายงานเดียวกัน แต่ชีวิตไม่เหมือนกัน มุมมองและทัศนคติก็ต่างกัน บางคนอาจจะมีความสุข แต่อีกคนอาจจะทุกข์แสนสาหัสก็เป็นได้ หน้าที่ของจิตแพทย์ คือ ต้องค่อย ๆ ดูและแก้ปัญหาว่าอะไรคือสาเหตุ ฟังสิ่งที่เขาเล่า เพื่อหาทางแก้ไขตามรายละเอียด จากปากผู้ป่วย ซึ่งเรื่องที่ผู้ป่วยเล่า หมอจะไม่มีทางรู้ได้เลยว่าเป็นเรื่องจริงกี่เปอร์เซ็นต์ แต่เราสามารถรู้ได้ว่า มุมมองของเขาต่อเรื่องนั้น ๆ เป็นอย่างไร ติดลบแค่ไหน บางทีเราไม่จำเป็นต้องรู้ว่าเรื่องจริงเป็นยังไง หรือเร่งปรับความคิดให้เขาเป็นบวกเลยในทันที เพราะมันไกลเกินความจริงที่จะทำได้ แต่เราต้องปรับเปลี่ยนจากความคิดติดลบให้ลบน้อยลง หากความคิดลบน้อยลงเขาก็จะมีความสุขมากขึ้น.